Akım trafoları, yüksek akımların ölçü ve koruma sistemleri tarafından güvenli şekilde izlenebilmesi için elektrik tesislerinde yaygın olarak kullanılır. Bir akım trafosunun yanlış oran vermesi, polaritesinin hatalı bağlanması veya manyetik özelliklerinin zaman içerisinde değişmesi; ölçüm sistemlerinden koruma rölelerine kadar birçok noktada yanlış sonuçlara neden olabilir.
Bu nedenle akım trafolarının devreye alma ve bakım çalışmalarında yalnızca fiziksel bağlantılar kontrol edilmez. Uygulamaya göre;
- dönüş oranı,
- polarite,
- sargı direnci,
- uyartım karakteristiği,
- doyma davranışı,
- izolasyon
gibi farklı özellikler test edilebilir.
Akım, gerilim ve güç trafolarına yönelik dönüş oranı ve diğer saha ölçümlerinde kullanılabilecek cihazlar Unitek Elektrik’in Trafo Test Cihazları ürün grubunda incelenebilir.
Akım Trafosu Nedir?
Akım trafosu, yani Current Transformer – CT, primer devreden geçen yüksek akımı ölçüm ve koruma sistemlerinin kullanabileceği daha düşük bir sekonder akıma dönüştüren ölçü trafosudur.
Örneğin bir akım trafosunun etiketi:
1000/5 A
olabilir.
Bu değer ideal durumda primerden:
1000 A
geçtiğinde sekonderde:
5 A
oluşacak şekilde tasarlandığını ifade eder.
Benzer şekilde:
800/1 A
oranındaki bir CT, 800 A primer akımını 1 A sekonder akıma dönüştürür.
Bu sayede yüksek akım doğrudan ölçü cihazına veya koruma rölesine uygulanmaz.
CT Oranı Nedir?
Akım trafosunun en önemli özelliklerinden biri dönüşüm oranıdır.
Örneğin:
600/5 A
oranındaki bir CT için nominal dönüşüm oranı:
600 / 5 = 120
olur.
Yani primer akım sekonder akımın yaklaşık 120 katıdır.
Primerden:
300 A
geçiyorsa ideal koşullarda sekonderde yaklaşık:
2,5 A
beklenir.
Gerçek akım trafolarında ise küçük oran ve faz hataları bulunabilir.
Bu nedenle hassas ölçüm ve koruma uygulamalarında gerçek CT oranının doğrulanması önemlidir.
CT Oran Testi Neden Yapılır?
Akım trafosunun etiketi üzerinde doğru oran yazıyor olsa bile devreye alma sırasında test yapılması birçok bağlantı ve üretim probleminin belirlenmesine yardımcı olabilir.
Oran testiyle;
- yanlış CT seçimi,
- yanlış sekonder terminal bağlantısı,
- sargı problemi,
- yanlış kademe bağlantısı
gibi durumlar tespit edilebilir.
Özellikle çok oranlı CT’lerde doğru sekonder terminallerinin kullanıldığının doğrulanması önemlidir.
CT Dönüş Oranı Nasıl Ölçülür?
Akım trafosu oranı farklı yöntemlerle ölçülebilir.
Temel amaç primer ile sekonder arasındaki dönüşüm ilişkisini belirlemektir.
Özel trafo dönüş oranı test cihazı kontrollü test sinyali uygulayarak ölçülen değer ile beklenen nominal oranı karşılaştırabilir.
Örneğin TURA-01 BLUE Transformer Turns Ratio Tester akım, gerilim ve güç trafolarında dönüş oranı ölçümüne yönelik kullanılabilir.
Test sonucunda nominal oran ile gerçek ölçüm arasındaki fark değerlendirilir.
Oran Hatası Nedir?
İdeal CT’de sekonder akım primer akımla tam olarak nominal oranda değişir.
Gerçek sistemde ise küçük bir fark bulunabilir.
Örneğin nominal oran:
1000/5 A
yani:
200:1
olsun.
Test sonucunda gerçek oran:
201:1
ölçülürse nominal değerden belirli bir sapma vardır.
Bu sapmanın kabul edilebilir olup olmadığı CT’nin;
- doğruluk sınıfına,
- kullanım amacına,
- ilgili standardına
göre değerlendirilmelidir.
Ölçü CT’si ile koruma CT’si için kabul kriterleri aynı olmak zorunda değildir.
Ölçü CT’si Nedir?
Ölçü amaçlı akım trafoları;
- ampermetre,
- güç analizörü,
- enerji sayacı,
- ölçüm sistemi
gibi ekipmanlara akım bilgisi sağlamak için kullanılır.
Bu CT’lerde normal çalışma bölgesindeki ölçüm doğruluğu büyük önem taşır.
Örneğin enerji sayaçlarında kullanılan CT’nin oran hatası yüksek olursa enerji tüketim hesabı da hatalı olabilir.
Koruma CT’si Nedir?
Koruma akım trafoları;
- aşırı akım rölesi,
- diferansiyel koruma,
- mesafe koruması,
- diğer koruma sistemleri
için akım bilgisi sağlar.
Koruma CT’sinin yalnızca normal yük akımında değil, yüksek arıza akımlarında da mümkün olduğunca doğru davranması gerekir.
Bu nedenle koruma CT’lerinde doyma özellikleri özellikle önemlidir.
CT Polaritesi Nedir?
Akım trafosunda primer ve sekonder terminallerinin göreli yönünü ifade eden polarite işaretleri bulunur.
Primer tarafında genellikle:
P1 – P2
sekonder tarafında ise:
S1 – S2
işaretleri kullanılır.
Bu terminaller akımın referans yönünü belirtir.
Polarite özellikle;
- diferansiyel koruma,
- güç ölçümü,
- yönlü koruma,
- çoklu CT bağlantıları
gibi uygulamalarda kritik öneme sahiptir.
CT Polaritesi Ters Bağlanırsa Ne Olur?
Basit bir ampermetre uygulamasında akımın büyüklüğü doğru görünebilir.
Ancak faz ilişkisine bağlı ölçüm ve koruma sistemlerinde ciddi problemler oluşabilir.
Örneğin diferansiyel koruma sisteminde CT’lerden birinin polaritesi ters bağlanırsa normal yük akımları bile diferansiyel akım olarak algılanabilir.
Sonuç olarak koruma sistemi yanlış açma komutu verebilir.
Bu nedenle devreye alma sırasında CT polaritesinin doğrulanması önemlidir.
P1, P2, S1 ve S2 Ne Anlama Gelir?
Akım trafosunun primer tarafında:
P1 → P2
akım yönü referans alınır.
Sekonderde buna karşılık gelen referans terminalleri:
S1 → S2
olarak işaretlenir.
Eski sistemlerde farklı terminal işaretleri de görülebilir.
Bu nedenle bağlantı yapılırken yalnızca alışkanlıklara değil CT üreticisinin terminal diyagramına bakılmalıdır.
CT Polarite Testi Nasıl Yapılır?
Polarite testi için farklı test yöntemleri bulunabilir.
Amaç primer ve sekonder sargılar arasındaki göreli yönün doğrulanmasıdır.
Özel CT veya trafo test cihazları polariteyi ölçüm sırasında otomatik olarak belirleyebilir.
Daha geleneksel yöntemlerde kontrollü DC veya düşük seviyeli test sinyalleri kullanılarak sekonderde oluşan yön incelenebilir.
Ancak modern saha çalışmalarında otomatik cihazların kullanılması bağlantı hatası riskini ve test süresini azaltabilir.
Çok Oranlı CT Nedir?
Bazı akım trafolarında birden fazla sekonder terminali bulunur.
Örneğin CT:
1200/5 A
tam sargı oranına sahipken farklı terminaller kullanılarak:
800/5 A
veya:
600/5 A
gibi farklı oranlar elde edilebilir.
Bu tip CT’lerde devreye alma sırasında kullanılan terminal çiftinin gerçekten istenen oranı verdiğinin ölçülmesi önemlidir.
Sadece terminal etiketine güvenmek yerine gerçek oran testi yapılması bağlantı hatalarını ortaya çıkarabilir.
CT Doyması Nedir?
Akım trafosunun manyetik nüvesi belirli bir manyetik akı seviyesinden sonra doğrusal davranışını kaybetmeye başlar.
Bu durum doyma, yani saturation olarak adlandırılır.
Normal çalışma bölgesinde primer akım arttıkça sekonder akım da yaklaşık orantılı şekilde artar.
Ancak CT doyuma girdiğinde primer akım artmaya devam etmesine rağmen sekonder akım beklenen oranda artmayabilir.
Bu durum özellikle kısa devre akımlarının ölçülmesinde önemlidir.
CT Doyması Neden Tehlikelidir?
Koruma sistemi gerçek arıza akımını CT üzerinden görür.
Örneğin primer tarafta çok yüksek kısa devre akımı oluşmuş olsun.
CT aşırı doyuma girerse sekonder akım gerçek primer akımı doğru şekilde temsil etmeyebilir.
Koruma rölesi:
gerçekte oluşandan daha düşük akım
görebilir.
Bu durum bazı koruma uygulamalarında rölenin çalışma zamanını veya davranışını etkileyebilir.
Bu nedenle koruma CT’lerinin manyetik performansı kritik öneme sahiptir.
Knee Point Nedir?
Akım trafosu uyartım eğrisinde önemli kavramlardan biri knee point, yani diz noktasıdır.
CT sekonderine uygulanan gerilim yükseltildikçe uyartım akımı başlangıçta kontrollü şekilde artar.
Nüve doyuma yaklaşmaya başladığında küçük bir gerilim artışı çok daha büyük uyartım akımı artışına neden olur.
Eğrinin davranışının belirgin şekilde değiştiği bölge diz noktasıyla ilişkilendirilir.
Bu değer özellikle bazı koruma CT’lerinin değerlendirilmesinde önemlidir.
Uyartım Testi Nedir?
Uyartım veya excitation testi sırasında CT’nin primer tarafı normal işletmedeki gibi yüksek akımla beslenmek zorunda değildir.
Sekonder sargıya kontrollü AC gerilim uygulanarak nüvenin manyetik davranışı incelenebilir.
Test boyunca:
- uygulanan gerilim,
- uyartım akımı
ölçülür.
Gerilim kademeli artırılarak bir eğri oluşturulur.
Bu eğri CT’nin doyma davranışı hakkında bilgi verir.
Bu test özel CT analizörleriyle gerçekleştirilir; standart bir TTR cihazının dönüş oranı ölçümüyle aynı test değildir.
TTR Testi ile Uyartım Testi Aynı Şey midir?
Hayır.
TTR / Oran Testi
Primer ve sekonder arasındaki dönüşüm oranını doğrular.
Uyartım Testi
CT nüvesinin manyetik davranışını ve doyma bölgesini değerlendirir.
Bir CT’nin oran testi doğru çıkabilir ancak manyetik nüvesinde problem bulunabilir.
Bu nedenle kritik CT’lerde uygulamaya göre birden fazla test yöntemi kullanılabilir.
CT Sargı Direnci Neden Ölçülür?
Akım trafosunun sekonder sargısında;
- gevşek bağlantı,
- kötü temas,
- sargı hasarı,
- bağlantı problemi
bulunması direnç değerini etkileyebilir.
Sargı direnci ölçümü aynı zamanda bazı CT hesaplamaları ve koruma değerlendirmeleri için de kullanılabilir.
Akım, gerilim ve güç trafolarının sargı dirençlerinin ölçülmesine yönelik cihazlar Unitek Elektrik’in Winding Resistance Tester ürün grubunda bulunabilir.
Sargı Direnci Neden Normal Multimetreyle Ölçülmez?
CT sargı dirençleri bazı uygulamalarda oldukça düşük olabilir.
Standart iki telli multimetre ölçümünde:
- test kablosu direnci,
- kontak direnci
ölçüm sonucuna eklenebilir.
Bu nedenle hassas düşük direnç ölçümlerinde 4 telli Kelvin bağlantısı kullanan özel direnç test cihazları daha doğru sonuç sağlayabilir.
CT Burden Nedir?
Burden, CT sekonderine bağlı toplam yükü ifade eder.
Bu yük;
- koruma rölesi,
- ampermetre,
- enerji sayacı,
- test cihazı,
- sekonder kablolar
tarafından oluşturulur.
CT sekonderindeki toplam burden arttıkça CT’nin doğru akım üretmek için daha yüksek sekonder gerilimi oluşturması gerekebilir.
Bu durum CT’nin doyma davranışını etkileyebilir.
VA Burden Ne Anlama Gelir?
Akım trafolarının etiketlerinde örneğin:
5 VA
veya:
15 VA
gibi burden değerleri görülebilir.
Bu değer CT’nin belirlenen doğruluk sınıfı altında besleyebileceği nominal yükle ilişkilidir.
Sekonder devrenin toplam yükü tasarım değerlerinin dışına çıkarsa CT’nin ölçüm hatası artabilir.
Bu nedenle uzun sekonder kabloları ve bağlı cihazların giriş empedansları göz önünde bulundurulmalıdır.
Sekonder Kablo Direnci Neden Önemlidir?
CT ile koruma rölesi arasında uzun kablo kullanılıyorsa kablonun direnci toplam burden’ın bir parçasıdır.
Özellikle 5 A sekonder sistemlerde kablo üzerindeki güç kaybı daha yüksek olabilir.
Temel güç ilişkisi:
P = I² × R
olduğundan aynı kablo direncinde 5 A sistem, 1 A sekonder sisteme göre daha yüksek kayıp oluşturabilir.
Bu nedenle uzun mesafeli koruma devrelerinde sekonder akım standardının seçimi sistem tasarımını etkileyebilir.
1 A ve 5 A CT Arasındaki Fark
Akım trafolarında yaygın sekonder akımları:
1 A
ve:
5 A
seviyeleridir.
5 A CT’ler uzun yıllardır yaygın şekilde kullanılmaktadır.
1 A sekonder CT’lerde ise aynı kablo direncinde I²R kayıpları daha düşük olur.
Bu nedenle uzun mesafeli sekonder bağlantılarında 1 A sistemler avantaj sağlayabilir.
Ancak hangi CT’nin kullanılacağı bağlı koruma ve ölçüm ekipmanlarıyla uyumlu olmalıdır.
CT Sekonderi Neden Açık Bırakılmamalıdır?
Akım trafolarının en önemli güvenlik kurallarından biri budur.
Primer devreden akım geçerken CT sekonderi açık devre bırakılırsa sekonder terminallerinde tehlikeli derecede yüksek gerilim oluşabilir.
Bu durum;
- personel güvenliği,
- CT izolasyonu,
- bağlı ekipmanlar
açısından ciddi risk oluşturur.
Bu nedenle enerjili CT devrelerinde sekonder bağlantısı üzerinde çalışma yapılırken uygun kısa devre terminalleri ve güvenli çalışma prosedürleri kullanılmalıdır.
Primeri enerjili bir CT’nin sekonderi bilinçsiz şekilde açılmamalıdır.
CT Testinden Önce Sistem Enerjisiz Olmalı mı?
Saha testlerinin büyük bölümü için CT’nin bağlı olduğu sistem uygun prosedürle enerjisiz hale getirilir.
Test edilen CT’nin;
- primer bağlantıları,
- sekonder devresi,
- topraklama düzeni
test yöntemine uygun şekilde hazırlanmalıdır.
Koruma rölesine veya ölçüm cihazına bağlı sekonder devrelerde test sinyalinin diğer ekipmanlara ulaşmaması için gerekli izolasyon işlemleri yapılmalıdır.
Bu çalışmalar yalnızca yetkili ve uygun eğitim almış personel tarafından gerçekleştirilmelidir.
CT Demanyetizasyonu Nedir?
Akım trafosu nüvesinde test veya arıza koşullarından sonra artık manyetik akı kalabilir.
Bu durum sonraki ölçümlerin doğruluğunu etkileyebilir.
Bazı özel CT test cihazlarında test sonrasında otomatik demanyetizasyon fonksiyonu bulunur.
Bu işlem nüvede kalan manyetik etkinin azaltılmasına yardımcı olur.
Özellikle uyartım ve doyma testleri sonrasında demanyetizasyon önemli olabilir.
CT İzolasyon Direnci Testi
Akım trafosunun elektriksel izolasyonu da bakım kapsamında kontrol edilebilir.
Ölçüm;
- primer ile sekonder,
- primer ile toprak,
- sekonder ile toprak
gibi farklı noktalar arasında gerçekleştirilebilir.
Kullanılacak test gerilimi CT’nin gerilim sınıfına, üretici önerilerine ve ilgili bakım prosedürüne göre seçilmelidir.
İzolasyon testi sırasında bağlı elektronik cihazların test geriliminden ayrılması gerekebilir.
CT Oran Testinde Faz İlişkisi Neden Önemlidir?
Akım trafosu yalnızca akımın büyüklüğünü azaltmaz; primer ve sekonder arasındaki faz ilişkisi de ölçü ve koruma sistemleri açısından önemlidir.
Özellikle:
- güç ölçümü,
- diferansiyel koruma,
- yönlü koruma
uygulamalarında faz hatası sonucu etkileyebilir.
Bu nedenle hassas CT karakterizasyonunda oran hatasıyla birlikte faz hatası da değerlendirilebilir.
Diferansiyel Korumada CT Testi
Trafo diferansiyel korumasında trafonun farklı taraflarındaki CT’lerin akımları karşılaştırılır.
Normal çalışma sırasında bu akımlar trafonun dönüş oranı ve vektör grubuna göre birbirleriyle uyumlu olmalıdır.
CT oranı veya polaritesi yanlışsa koruma rölesinde yapay diferansiyel akım oluşabilir.
Bu nedenle yeni trafo devreye alınırken;
- CT oranları,
- polariteler,
- sekonder bağlantıları
özenle doğrulanmalıdır.
Busbar Diferansiyel Korumada CT’ler
Bara diferansiyel sistemlerinde birden fazla fiderin CT sinyali aynı koruma fonksiyonunda kullanılır.
CT polaritelerinden veya oranlarından birindeki hata normal yük akımının bile koruma rölesi tarafından arıza akımı gibi algılanmasına neden olabilir.
Bu nedenle karmaşık koruma sistemlerinde CT testleri yalnızca tek bir trafonun kontrolü olarak görülmemelidir.
Tüm koruma zincirinin bağlantı doğruluğu değerlendirilmelidir.
Enerji Ölçümünde CT Oranı Neden Kritik?
Enerji sayacı doğrudan primer akımı değil CT sekonder akımını ölçer.
Sayaç hesaplamasında CT oranı kullanılarak gerçek primer değer hesaplanır.
Örneğin sayaç:
5 A
sekonder akımı görüyor ve sistem:
1000/5 A
CT kullanıyorsa gerçek primer akım yaklaşık 1000 A olarak değerlendirilir.
Sisteme yanlışlıkla:
800/5 A
CT takılmış ancak sayaç 1000/5 olarak ayarlanmışsa enerji ölçümünde ciddi hata oluşabilir.
Bu nedenle ölçü devrelerinde CT etiketi, gerçek oran ve sayaç ayarları birbiriyle uyumlu olmalıdır.
TURA-01 BLUE ile CT Oran Ölçümü
Tek fazlı oran ölçümlerinde kullanılabilen TURA-01 BLUE, akım trafoları da dahil olmak üzere farklı trafo tiplerinde TTR ölçümüne yönelik kullanılabilir.
Saha çalışmalarında ölçüm cihazının;
- oran aralığı,
- doğruluk,
- bağlantı yapısı,
- veri kaydı
gibi özellikleri test edilecek CT’ye göre değerlendirilmelidir.
Özellikle çok yüksek oranlı ölçü trafolarında cihazın ölçüm aralığının yeterli olması önemlidir.
TURA-X Hangi Uygulamalarda Kullanılır?
Daha kapsamlı trafo testlerinde TURA-X True Three-Phase Transformer Turns Ratio Tester tek ve üç fazlı transformatörlerin yanı sıra akım ve gerilim trafolarının oran ölçümlerine yönelik kullanılabilir.
Ancak bir TTR cihazının temel görevi dönüş oranı ölçümüdür.
CT’nin knee point, excitation veya ayrıntılı manyetik karakterizasyonu gerekiyorsa bu fonksiyonlara sahip özel CT analiz ekipmanları değerlendirilmelidir.
CT ile Gerilim Trafosu Arasındaki Fark
Akım trafosu:
yüksek akımı → düşük akıma
dönüştürür.
Gerilim trafosu veya VT/PT ise:
yüksek gerilimi → düşük gerilime
dönüştürür.
Her iki cihaz da ölçü trafosu ailesinde yer alsa da elektriksel çalışma prensipleri ve güvenlik kuralları farklıdır.
En önemli pratik farklardan biri:
CT sekonderinin enerjili primer altında açık devre bırakılmaması
gerektiğidir.
Gerilim trafolarında ise sekonder kısa devre edilmemelidir.
CT Test Sonuçları Nasıl Kaydedilmeli?
Periyodik bakımda yalnızca “test başarılı” yazılması yerine gerçek ölçüm değerlerinin saklanması daha yararlıdır.
Örneğin kayıt içerisinde:
- CT kimliği,
- nominal oran,
- ölçülen oran,
- oran hatası,
- polarite,
- sargı direnci,
- izolasyon direnci,
- test tarihi
bulunabilir.
Doyma veya uyartım testi yapılıyorsa:
- knee point,
- excitation eğrisi,
- test gerilimi
gibi bilgiler de saklanabilir.
Trend Analizi CT’lerde Faydalı mıdır?
Evet.
Özellikle sargı direnci ve izolasyon gibi parametrelerin yıllar içerisindeki değişimi bakım açısından değerli olabilir.
Örneğin aynı CT’nin sekonder sargı direnci geçmiş ölçümlere göre belirgin şekilde yükselmişse:
- terminal bağlantıları,
- kontaklar,
- sargı
daha ayrıntılı incelenebilir.
Benzer şekilde izolasyon direncindeki sürekli düşüş de yaşlanma veya çevresel etkilerin araştırılmasına neden olabilir.
Yeni CT Devreye Alınırken Hangi Kontroller Yapılabilir?
Uygulamaya göre devreye alma kontrolü şu adımları içerebilir:
- CT etiket bilgilerinin projeyle karşılaştırılması
- Primer ve sekonder terminal kontrolü
- Dönüş oranı testi
- Polarite kontrolü
- Sargı direnci ölçümü
- İzolasyon kontrolü
- Sekonder kablolama kontrolü
- Röle veya sayaç üzerindeki CT oranı ayarının doğrulanması
Koruma amaçlı CT’lerde gerekli görülüyorsa excitation ve doyma karakteristiği de ayrıca kontrol edilebilir.
CT Testlerinde Yapılan Yaygın Hatalar
Sadece Etiket Oranına Güvenmek
Yanlış terminal veya yanlış CT kullanımı gözden kaçabilir.
Polariteyi Kontrol Etmemek
Özellikle diferansiyel ve yönlü korumalarda ciddi bağlantı problemleri oluşturabilir.
Sekonderi Açık Bırakmak
Primer enerjiliyken tehlikeli yüksek sekonder gerilimine neden olabilir.
Burden’ı Dikkate Almamak
Aşırı sekonder yükü ölçüm doğruluğunu ve doyma davranışını etkileyebilir.
Oran Testi ile Doyma Testini Aynı Sanmak
İki test CT’nin farklı özelliklerini değerlendirir.
Test Sonuçlarını Kaydetmemek
Periyodik bakımda trend analizi yapılmasını engeller.
CT Test Cihazı Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Oran Ölçüm Aralığı
Test edilecek CT’lerin maksimum dönüş oranını kapsamalıdır.
Ölçüm Doğruluğu
Özellikle ölçü CT’lerinde hassas oran kontrolü önemlidir.
Polarite Kontrolü
Bağlantı doğrulamasını kolaylaştırabilir.
Excitation ve Knee Point
Koruma CT’lerinin ayrıntılı karakterizasyonu gerekiyorsa cihaz bu testleri desteklemelidir.
Sargı Direnci
Tek cihazla kapsamlı CT testi isteniyorsa direnç ölçüm fonksiyonu değerlendirilebilir.
Demanyetizasyon
Doyma ve excitation testlerinden sonra nüvenin artık manyetizmasını azaltmak açısından yararlıdır.
Veri Kaydı
Periyodik bakım sonuçlarının karşılaştırılmasını kolaylaştırır.
Saha Kullanımı
Batarya, ağırlık, ekran ve bağlantı kabloları saha çalışmasına uygun olmalıdır.
Sonuç
Akım trafosu testleri, ölçü ve koruma sistemlerinin güvenilirliği açısından önemli bir devreye alma ve bakım çalışmasıdır.
CT oran testi primer ve sekonder arasındaki dönüşüm ilişkisinin doğru olup olmadığını gösterirken polarite testi terminallerin doğru yönde bağlandığını doğrulamaya yardımcı olur.
Sargı direnci testi CT’nin sekonder devresi hakkında ek bilgi sağlarken excitation ve knee point testleri özellikle koruma CT’lerinin manyetik doyma davranışının değerlendirilmesinde kullanılır.
Doğru CT değerlendirmesinde tek bir test sonucuna güvenmek yerine;
- nominal oran,
- gerçek oran,
- polarite,
- burden,
- sargı direnci,
- izolasyon,
- manyetik karakteristik
birlikte ele alınmalıdır.
Özellikle diferansiyel koruma ve enerji ölçüm sistemlerinde küçük bir CT oran veya bağlantı hatası bütün sistemin sonucunu etkileyebilir.
Bu nedenle yeni CT’lerin devreye alınmasında ve kritik mevcut sistemlerin periyodik bakımında ölçümlerin kayıt altına alınması, geçmiş sonuçlarla karşılaştırılması ve testlerin ilgili CT sınıfı ile üretici kriterlerine göre değerlendirilmesi en güvenilir yaklaşımı sağlar.
