Endüstriyel robotlar otomotivden elektroniğe, metal işlemeden paketlemeye kadar birçok üretim hattının temel ekipmanları arasında yer alır. Robotun hızlı, hassas ve tekrarlanabilir hareket etmesi kadar ne kadar elektrik enerjisi tükettiği de giderek daha önemli hale gelmektedir.

Bir robotun enerji tüketimini doğru değerlendirmek için yalnızca şebekeden çektiği ortalama gücü ölçmek yeterli değildir. Robot içerisinde aynı anda çalışan birden fazla servo motor, inverter, kontrol ünitesi ve yardımcı sistem bulunur. Hızlanma, yavaşlama, yük taşıma ve bekleme gibi farklı hareketlerde güç tüketimi sürekli değişir.

Bu nedenle endüstriyel robot analizinde;

  • gerilim,
  • akım,
  • aktif güç,
  • enerji,
  • harmonikler,
  • motor torku,
  • motor devri,
  • mekanik güç,
  • verimlilik

gibi birçok parametrenin eş zamanlı olarak ölçülmesi gerekebilir.

Bu tip ölçümler için farklı kanal ve performans seçenekleri Unitek Elektrik’in Güç Analizörleri kategorisinde incelenebilir.

Endüstriyel Robot Ne Kadar Enerji Tüketir?

Bu soruya tek bir kW değeriyle cevap vermek mümkün değildir.

Robotun güç tüketimi;

  • motor sayısına,
  • taşıma kapasitesine,
  • hareket hızına,
  • eksen sayısına,
  • çalışma çevrimine,
  • yükün ağırlığına,
  • bekleme süresine

göre değişir.

Aynı robot farklı üretim programlarında tamamen farklı enerji profilleri gösterebilir.

Örneğin robotun boşta beklediği sırada yalnızca kontrol elektroniği ve fren sistemleri enerji tüketebilirken hızlı hareket sırasında birden fazla servo motor aynı anda yüksek güç çekebilir.

Bu nedenle enerji tüketimi yalnızca robot etiketindeki nominal güçten değerlendirilmemelidir.

Robot Güç Tüketimi Nasıl Ölçülür?

En temel yöntemde güç analizörü robot kontrol kabininin elektrik girişine bağlanır.

Ölçüm sistemi:

Şebeke → Güç analizörü → Robot kontrolörü

şeklinde düşünülebilir.

Güç analizörü çalışma sırasında:

  • gerilim,
  • akım,
  • aktif güç,
  • görünür güç,
  • güç faktörü,
  • enerji

gibi değerleri kaydeder.

Robot aynı üretim çevrimini birkaç kez gerçekleştirdiğinde çevrim başına kullanılan enerji hesaplanabilir.

Örneğin robot bir parçayı:

  1. konveyörden alıyor,
  2. 180° döndürüyor,
  3. kaynak noktasına taşıyor,
  4. parçayı bırakıyor,
  5. başlangıç konumuna dönüyorsa

bu hareket dizisinin tamamı tek bir üretim çevrimi olarak değerlendirilebilir.

Anlık Güç ile Enerji Tüketimi Arasındaki Fark

Güç ve enerji aynı şey değildir.

Güç, belirli bir anda kullanılan enerji hızını ifade eder ve genellikle:

W veya kW

ile gösterilir.

Enerji ise gücün zaman içerisindeki toplamıdır ve:

Wh veya kWh

olarak ifade edilir.

Örneğin robot kısa süreli olarak:

8 kW

güç çekebilir.

Ancak bu 8 kW yalnızca birkaç saniye sürüyorsa toplam enerji tüketimi oldukça düşük olabilir.

Bu nedenle robot karşılaştırmalarında yalnızca maksimum güç yerine çevrim başına enerji de değerlendirilmelidir.

Çevrim Başına Enerji Nasıl Hesaplanır?

Robotun bir üretim çevriminin:

15 saniye

sürdüğünü düşünelim.

Güç analizörü çevrim boyunca toplam:

12 Wh

enerji ölçmüş olsun.

Robot saatte:

200 çevrim

gerçekleştiriyorsa teorik enerji:

12 Wh × 200 = 2400 Wh

yani:

2,4 kWh

olur.

Bu hesap sayesinde farklı robot hareket programları enerji tüketimi açısından karşılaştırılabilir.

Neden Ortalama Güç Tek Başına Yeterli Değildir?

Robot hareketleri çok dinamiktir.

Bir çevrim içerisinde güç:

1 kW → 7 kW → 3 kW → 9 kW → 1,5 kW

şeklinde sürekli değişebilir.

Sadece uzun dönem ortalama güce bakılırsa hangi hareketin en fazla enerji tükettiği görülemez.

Yüksek hızlı veri kaydı sayesinde:

  • hızlanma,
  • frenleme,
  • yük kaldırma,
  • eksen değiştirme

gibi hareketler ayrı ayrı analiz edilebilir.

Bu nedenle robot performans testlerinde güç analizinin veri kaydıyla birlikte yapılması önemli avantaj sağlar.

Servo Motor Nedir?

Endüstriyel robotlarda her hareket ekseni genellikle servo motor sistemi tarafından kontrol edilir.

Servo motor;

  • motor,
  • encoder,
  • sürücü,
  • kontrol sistemi

birlikte çalışarak eksenin konumunu hassas biçimde kontrol eder.

Altı eksenli bir endüstriyel robotta farklı boyutlarda altı servo motor bulunabilir.

Robot hareket ederken bu motorların güç ihtiyacı birbirinden farklıdır.

Örneğin taban ekseni büyük kütleyi döndürürken bilek eksenleri daha düşük mekanik yük taşıyabilir.

Servo Motor Gücü Nasıl Ölçülür?

Servo motor güç analizi için inverter çıkışı ile motor arasındaki üç fazlı elektriksel güç ölçülebilir.

Aynı anda motor milindeki:

  • tork,
  • devir

değerleri de ölçülürse mekanik güç hesaplanabilir.

Temel olarak:

Mekanik Güç = Tork × Açısal Hız

ilişkisi kullanılır.

Böylece:

Elektriksel giriş gücü → Mekanik çıkış gücü

karşılaştırılarak motor ve sürücü sisteminin verimliliği analiz edilebilir.

Bu tip çok kanallı motor ve güç ölçümlerinde SPAW7000 Güç Analizi Dalga Kaydedici gibi güç analizi ile uzun süreli veri kaydını aynı sistemde birleştiren cihazlardan yararlanılabilir.

Robotlarda Neden Çok Kanallı Ölçüm Gerekir?

Tek eksenli motor testinde üç fazlı elektriksel ölçüm yeterli olabilir.

Ancak endüstriyel robotta aynı anda birçok enerji dönüşüm noktası bulunur.

Örneğin:

  • AC şebeke girişi,
  • DC bara,
  • Servo Motor 1,
  • Servo Motor 2,
  • yardımcı besleme sistemi

aynı test içerisinde incelenmek istenebilir.

Çok kanallı güç analizörü farklı noktaları ortak zaman tabanında ölçerek enerji akışının robot içerisinde nasıl dağıldığını göstermeye yardımcı olur.

Senkron Ölçüm Neden Önemlidir?

Robot hareketleri çok hızlı değişebilir.

Bir eksen hızlanırken başka bir eksen yavaşlıyor olabilir.

Elektriksel güçlerden biri:

5,2 kW

seviyesine çıktığında başka motorda rejeneratif enerji oluşabilir.

Bu veriler farklı zamanlarda ölçülürse gerçek ilişki kaybolur.

Bu nedenle bütün kanalların senkron ölçülmesi özellikle çok motorlu robotlarda önemlidir.

Robotlarda Rejeneratif Enerji Oluşur mu?

Evet.

Servo motor yalnızca elektrik enerjisini mekanik harekete dönüştürmez.

Robot kolu yavaşlarken veya yerçekimi yönünde hareket ederken motor jeneratör gibi davranabilir.

Mekanik enerji:

Motor → Servo sürücü → DC bara

yönünde geri dönebilir.

Bu enerji sistem tasarımına göre:

  • fren direncinde ısıya dönüştürülebilir,
  • diğer eksenler tarafından kullanılabilir,
  • rejeneratif sürücü üzerinden şebekeye geri aktarılabilir.

Güç analizinde bu ters enerji akışının da doğru şekilde kaydedilmesi gerekir.

Fren Direncindeki Enerji Kaybı

Bazı robot sürücülerinde yavaşlama sırasında ortaya çıkan enerji fren direncinde ısı olarak harcanır.

Robotun sürekli olarak:

  • hızlanması,
  • durması,
  • aşağı-yukarı hareket etmesi

yüksek miktarda rejeneratif enerji oluşturabilir.

Bu enerjinin tamamı fren direncinde harcanıyorsa sistemin toplam enerji verimliliği düşebilir.

Hareket programı optimize edilerek ani hızlanma ve frenlemelerin azaltılması enerji tüketimini düşürebilir.

Robot Hareket Programı Enerji Tüketimini Etkiler mi?

Evet, önemli ölçüde etkileyebilir.

Aynı başlangıç ve bitiş noktasına giden iki farklı robot programı aynı enerji tüketimine sahip olmak zorunda değildir.

Örneğin bir program:

  • çok yüksek hız,
  • sert hızlanma,
  • sert frenleme

kullanabilir.

Başka bir program ise daha akıcı hız profiliyle çalışabilir.

İki program aynı üretim süresine yakın performans verirken ikinci program daha az enerji tüketebilir.

Bu nedenle robot optimizasyonunda yalnızca çevrim süresi değil enerji tüketimi de performans kriteri olarak kullanılabilir.

Hızlanma Enerjiyi Nasıl Etkiler?

Robot kolundaki kütle hızlandırılırken kinetik enerji oluşturulur.

Daha yüksek ivme için motorların daha fazla tork üretmesi gerekir.

Bu da anlık elektrik gücünü artırır.

Özellikle ağır yük taşıyan robotlarda yüksek ivmeler ciddi güç pikleri oluşturabilir.

Bu nedenle üretim hızını düşürmeden daha yumuşak hız profili kullanılabilmesi enerji tüketimi açısından avantaj sağlayabilir.

Taşınan Yükün Ağırlığı Önemli midir?

Evet.

Robot:

5 kg

yük taşırken gereken motor torku ile:

50 kg

yük taşırken gereken tork aynı değildir.

Özellikle yerçekimine karşı yukarı hareketlerde ağır yük enerji tüketimini artırır.

Bu nedenle robot enerji karşılaştırması yapılırken:

  • payload,
  • robot pozisyonu,
  • hareket mesafesi,
  • hız ve ivme

aynı tutulmalıdır.

Aksi halde iki test sonucu doğrudan karşılaştırılamaz.

Robot Pozisyonu Güç Tüketimini Etkiler mi?

Evet.

Robot kolu tamamen uzatıldığında motor eklemlerindeki mekanik moment artabilir.

Aynı yük robot gövdesine yakın taşındığında gerekli motor torku daha düşük olabilir.

Bu nedenle üretim hücresindeki:

  • robot konumu,
  • parça alma noktası,
  • bırakma noktası

enerji tüketimini etkileyebilir.

Mekanik yerleşimin optimizasyonu yalnızca çevrim süresini değil enerji verimliliğini de iyileştirebilir.

Bekleme Modunda Güç Tüketimi

Robot hareket etmiyor olsa bile enerji tüketmeye devam edebilir.

Bekleme sırasında:

  • servo sürücüler,
  • kontrol bilgisayarı,
  • güvenlik sistemi,
  • soğutma fanları,
  • haberleşme ekipmanları

enerji çekebilir.

Özellikle uzun süre boşta kalan üretim hatlarında standby tüketimi yıllık enerji maliyeti açısından önemli hale gelebilir.

Bu nedenle robot enerji analizinde aktif üretim dışında bekleme dönemlerinin de ölçülmesi gerekir.

Üretim Yoksa Robot Kapatılmalı mı?

Bu karar yalnızca enerji tüketimine göre verilmemelidir.

Sık açma-kapama:

  • mekanik sistemleri,
  • kontrol elektroniklerini,
  • yeniden başlatma süresini,
  • üretim güvenliğini

etkileyebilir.

Ancak uzun vardiya aralarında üreticinin izin verdiği enerji tasarruf veya sleep modlarının kullanılması gereksiz tüketimi azaltabilir.

En doğru yaklaşım gerçek bekleme tüketiminin ölçülerek üretim planıyla birlikte değerlendirilmesidir.

Robotlarda Güç Faktörü Ölçümü

Robot kontrolörü şebekeden doğrusal olmayan elektronik yük olarak güç çekebilir.

Bu nedenle yalnızca RMS gerilim ve akım ölçmek gerçek elektriksel davranışı tam olarak göstermez.

Güç analizörü ile:

  • aktif güç,
  • görünür güç,
  • reaktif güç,
  • güç faktörü

ölçülebilir.

Bu değerler robotun elektrik tesisatı üzerindeki etkisini değerlendirmeye yardımcı olur.

Harmonikler Neden Ölçülür?

Servo sürücüler güç elektroniği dönüştürücüleri içerir.

Bu nedenle şebekeden çekilen akım ideal sinüs dalgasından farklı olabilir.

Akım dalga formunda:

  • 3.,
  • 5.,
  • 7.,
  • daha yüksek dereceli

harmonik bileşenler oluşabilir.

Harmonikler;

  • kablo ve trafo ısınması,
  • güç kalitesi,
  • tesis elektrik sistemi

üzerinde etkili olabilir.

Bu nedenle büyük robot hücrelerinde güç tüketimiyle birlikte harmonik davranışın da incelenmesi yararlı olabilir.

Bir Fabrikada Çok Sayıda Robot Varsa

Tek robotun oluşturduğu elektriksel etki sınırlı olabilir.

Ancak otomotiv üretim hattında yüzlerce robot aynı anda çalışabilir.

Her robot:

  • kaynak,
  • taşıma,
  • montaj,
  • boya

gibi farklı çevrimler gerçekleştirir.

Bu durumda robotların toplam güç profili tesisin;

  • trafo kapasitesini,
  • maksimum talep gücünü,
  • enerji maliyetlerini

etkileyebilir.

Bireysel robot ölçümleri üretim hattının toplam enerji modelinin oluşturulmasına yardımcı olabilir.

Kaynak Robotlarında Enerji Ölçümü

Kaynak robotlarında robot hareketinin yanında kaynak prosesinin kendisi de yüksek güç tüketebilir.

Bu nedenle ölçüm noktaları ayrı ayrı seçilebilir:

Robot kontrolörü

ve:

Kaynak güç kaynağı

ayrı kanallardan ölçülebilir.

Böylece toplam enerjinin ne kadarının robot hareketine, ne kadarının kaynak prosesine ait olduğu belirlenebilir.

Bu yaklaşım enerji optimizasyonunda çok daha anlamlı sonuç sağlar.

Pick-and-Place Robotlarında Güç Analizi

Pick-and-place uygulamalarında robot çok hızlı ve tekrarlı hareket eder.

Bu sistemlerde:

  • yüksek ivme,
  • kısa çevrim süresi,
  • sürekli hızlanma ve frenleme

nedeniyle anlık güç davranışı oldukça dinamiktir.

Yüksek hızlı kayıt sayesinde her çevrimde oluşan güç pikleri karşılaştırılabilir.

Mekanik aşınma veya program değişikliklerinin elektriksel güç profiline etkisi de zaman içerisinde izlenebilir.

Robot Arızaları Güç Profilinden Anlaşılabilir mi?

Bazı mekanik veya elektriksel problemler güç tüketiminde değişiklik oluşturabilir.

Örneğin:

  • rulman sürtünmesinin artması,
  • redüktör problemi,
  • mekanik sıkışma,
  • yanlış yağlama

aynı hareket için motorun daha fazla tork üretmesine neden olabilir.

Bu durumda elektriksel güç tüketimi de artabilir.

Dolayısıyla aynı robot programının geçmiş enerji profilleriyle karşılaştırılması kestirimci bakım açısından ek bilgi sağlayabilir.

Ancak tek başına güç artışı belirli bir mekanik arızanın kesin teşhisi değildir.

Güç Profili ile Kestirimci Bakım

Robot yeni durumdayken referans bir güç profili kaydedilebilir.

Örneğin belirli çevrimde:

Çevrim süresi: 12,4 saniye
Toplam enerji: 9,8 Wh
Maksimum güç: 7,1 kW

ölçülmüş olsun.

Bir yıl sonra aynı yük ve programla:

Toplam enerji: 11,5 Wh

ölçülüyorsa değişimin nedeni araştırılabilir.

Bu artış;

  • mekanik sürtünme,
  • motor kayıpları,
  • program değişimi,
  • taşıma yükü

gibi birçok nedenden kaynaklanabilir.

Düzenli güç kaydı böyle değişimlerin erken fark edilmesine yardımcı olabilir.

Dalga Formu Kaydı Neden Önemlidir?

Klasik güç analizörü çoğu zaman hesaplanan RMS ve güç değerlerini gösterir.

Robot gibi dinamik sistemlerde ise gerilim ve akım dalga formlarının da kaydedilmesi yararlı olabilir.

Özellikle:

  • servo devreye girme,
  • ani hızlanma,
  • rejeneratif frenleme,
  • arıza anı

gibi kısa süreli olaylar dalga formunda incelenebilir.

SPAW7000 Güç Analizi Dalga Kaydedici güç ölçümü ile dalga formu ve uzun süreli kayıt ihtiyacının aynı test içerisinde bulunduğu uygulamalarda değerlendirilebilir.

Güç Analizörü ile Osiloskop Arasındaki Fark

Osiloskop hızlı gerilim ve akım dalga formlarını ayrıntılı gösterir.

Güç analizörü ise:

  • aktif güç,
  • enerji,
  • güç faktörü,
  • harmonikler,
  • verimlilik

gibi güç elektroniği hesaplamalarını yüksek doğrulukla gerçekleştirmek için tasarlanmıştır.

Robot testlerinde bazen her iki özellik de önemlidir.

Hızlı transient olayların analiz edilmesi gerekirken aynı zamanda uzun süreli enerji tüketimi de kaydedilmek istenebilir.

Çok Kanallı Güç Analizörü Ne Zaman Gerekir?

Tek bir robotun yalnızca şebeke girişini ölçmek için çok sayıda kanal gerekmeyebilir.

Ancak Ar-Ge testinde:

  • şebeke girişi,
  • DC bara,
  • iki ayrı servo motor,
  • tork ve devir

aynı anda ölçülecekse kanal ihtiyacı hızla artar.

Bu tip uygulamalarda YOKOGAWA WT5000 Hassas Güç Analizörü gibi çok kanallı elektriksel ve motor ölçümlerine yönelik sistemler kullanılabilir.

Daha Kompakt Güç Analizi

Her robot uygulamasında en yüksek kanal sayısına sahip bir sistem gerekmez.

Daha küçük servo sürücü veya tek motor testlerinde daha kompakt bir güç analizörü yeterli olabilir.

Örneğin SPA5000 Güç Analizörü farklı güç ve motor ölçüm gereksinimlerine yönelik modüler bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

Cihaz seçimi yalnızca fiyat veya kanal sayısına göre değil gerçek test gereksinimlerine göre yapılmalıdır.

Üç Fazlı Robot Girişinde Ölçüm

Robot kontrol kabini üç fazlı AC şebekeden besleniyorsa üç fazdaki gerilim ve akımlar birlikte ölçülmelidir.

Bu sayede:

  • toplam aktif güç,
  • faz akımları,
  • güç faktörü,
  • harmonikler

izlenebilir.

Üç faz arasında belirgin akım farkı bulunması sistemin giriş yapısıyla veya yük dağılımıyla ilişkili olabilir.

Daha kompakt üç fazlı testlerde Ainuo AN87330(F) Üç Faz Güç Analizörü gibi çözümler kullanılabilir.

Robot Verimliliği Nasıl Hesaplanır?

Robotun tamamı için tek bir verimlilik değeri tanımlamak her zaman kolay değildir.

Ancak motor veya servo eksen bazında:

Mekanik çıkış gücü / Elektriksel giriş gücü

oranı kullanılabilir.

Örneğin motora sağlanan elektriksel güç:

2,5 kW

ve motor milindeki mekanik güç:

2,2 kW

ise yaklaşık verimlilik:

2,2 / 2,5 × 100 = %88

olur.

Gerçek değerlendirmede ölçüm cihazlarının doğruluğu, inverter kayıpları ve sensör belirsizliği de dikkate alınmalıdır.

Tork Ölçümü Neden Önemlidir?

Motorun mekanik gücünü hesaplayabilmek için tork ve hız bilgisi gerekir.

Tork yalnızca motorun ne kadar güçlü olduğunu değil, robotun farklı hareketlerde ne kadar mekanik yük altında çalıştığını da gösterir.

Örneğin aynı servo motor:

  • boşta dönüşte düşük tork,
  • ağır parça kaldırırken yüksek tork

üretebilir.

Elektriksel güç ile tork verilerinin senkron kaydı motor ve mekanik sistemin davranışını birlikte analiz etmeyi sağlar.

Encoder Verileri Güç Analizinde Kullanılabilir mi?

Gelişmiş motor analizlerinde encoder veya hız sensöründen alınan sinyaller elektriksel ölçümlerle birlikte kullanılabilir.

Bu sayede:

  • devir,
  • elektriksel açı,
  • mekanik güç,
  • verimlilik

gibi parametreler hesaplanabilir.

Özellikle servo motorların dinamik performans testinde elektriksel ve mekanik verilerin ortak zaman tabanında bulunması önemlidir.

Robot Enerji Optimizasyonu Nasıl Yapılır?

Enerji optimizasyonu için önce gerçek tüketim ölçülmelidir.

Ardından farklı çalışma senaryoları karşılaştırılabilir.

Örneğin:

Program A
Çevrim süresi: 10,0 s
Enerji: 15 Wh

Program B
Çevrim süresi: 10,3 s
Enerji: 11 Wh

Program B üretim süresini yalnızca küçük miktarda artırırken enerji tüketimini ciddi ölçüde azaltıyorsa daha verimli olabilir.

Bu tür kararlar tahmine değil gerçek ölçüm verilerine dayanmalıdır.

Robot Hızını Azaltmak Her Zaman Tasarruf Sağlar mı?

Her zaman değil.

Robot daha yavaş çalıştığında anlık güç düşebilir ancak çevrim süresi uzar.

Sonuçta toplam enerji:

Güç × Zaman

ilişkisine bağlıdır.

Bu nedenle:

daha düşük maksimum güç = mutlaka daha düşük enerji

anlamına gelmez.

Optimizasyon sırasında çevrim başına Wh veya toplam üretim başına kWh değerine bakılmalıdır.

Parça Başına Enerji Tüketimi

Üretim açısından en kullanışlı göstergelerden biri parça başına enerji olabilir.

Örneğin bir robot hücresi bir vardiyada:

6000 parça

üretirken:

90 kWh

enerji tüketiyorsa:

90 / 6000 = 0,015 kWh

yani:

15 Wh/parça

elde edilir.

Üretim programı değiştirildikten sonra bu değerin düşmesi gerçek enerji verimliliği iyileşmesini gösterebilir.

Aynı Robotları Karşılaştırmak

Bir fabrikada aynı modelden birkaç robot bulunabilir.

Aynı program ve yük altında bir robot diğerlerinden sürekli daha fazla enerji tüketiyorsa bakım açısından incelenebilir.

Ancak karşılaştırmada:

  • robot yaşı,
  • yük,
  • çalışma pozisyonu,
  • hareket mesafesi,
  • çevrim süresi

aynı veya benzer olmalıdır.

Aksi halde farklı tüketimin normal çalışma koşullarından mı yoksa arızadan mı kaynaklandığı anlaşılamaz.

Robot Testinde Veri Kaydı Ne Kadar Sürmeli?

Test süresi amaca bağlıdır.

Bir servo hareketinin dinamik analizi için birkaç saniye yeterli olabilir.

Enerji tüketimi değerlendirmesinde ise:

  • yüzlerce çevrim,
  • tam vardiya,
  • birkaç gün

kayıt gerekebilir.

Uzun süreli kayıtta güç analizörünün:

  • dahili hafızası,
  • veri aktarım hızı,
  • bilgisayar bağlantısı

önem kazanır.

Örnekleme Hızı Nasıl Seçilir?

Enerji tüketimi için saniyede birkaç ölçüm bazı durumlarda yeterli olabilir.

Ancak servo motorun hızlı geçici olaylarını görmek için çok daha yüksek örnekleme gerekebilir.

Bu nedenle tek bir örnekleme hızı bütün testleri karşılamaz.

Test amacı:

uzun süreli enerji analizi mi?

yoksa:

milisaniyelik servo transient analizi mi?

önceden belirlenmelidir.

Robot Güç Ölçümünde Akım Sensörü

Yüksek güçlü servo sürücülerde akım doğrudan güç analizörüne uygulanamayabilir.

Bu durumda harici akım sensörü kullanılır.

Sensör seçiminde:

  • maksimum akım,
  • doğruluk,
  • bant genişliği,
  • faz hatası,
  • izolasyon

özellikleri önemlidir.

Özellikle motor verimliliği ölçümünde sensör hatası giriş ve çıkış güçlerinin karşılaştırmasını doğrudan etkileyebilir.

Ölçüm Belirsizliği Neden Önemlidir?

Bir robot enerji optimizasyonunda iki program arasında yalnızca:

%1

tüketim farkı görülüyorsa ölçüm sisteminin belirsizliği bu farktan daha büyük olmamalıdır.

Aksi halde görülen değişimin gerçek mi yoksa ölçüm hatası mı olduğu anlaşılamaz.

Bu nedenle hassas performans testlerinde:

  • güç analizörü doğruluğu,
  • akım sensörleri,
  • bağlantılar

birlikte değerlendirilmelidir.

Endüstriyel Robot Testinde Hangi Veriler Kaydedilmeli?

Kapsamlı bir testte aşağıdaki veriler yararlı olabilir:

  • giriş gerilimi,
  • faz akımları,
  • aktif güç,
  • maksimum güç,
  • çevrim enerjisi,
  • güç faktörü,
  • harmonikler,
  • servo motor gücü,
  • tork,
  • devir,
  • çevrim süresi.

Üretim ve enerji verileri birlikte kaydedildiğinde gerçek performans daha doğru değerlendirilebilir.

Güç Analizörü Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Kanal Sayısı

Kaç elektriksel ve motor kanalının aynı anda ölçüleceği belirlenmelidir.

Ölçüm Doğruluğu

Küçük verimlilik farklarının analizinde yüksek doğruluk önemlidir.

Bant Genişliği

Servo sürücülerin PWM çıkışlarının ölçümünde yeterli bant genişliği gerekebilir.

Örnekleme Hızı

Hızlı motor hareketlerinin ve transient olayların kaydı için önemlidir.

Motor Girişleri

Tork ve devir sensörlerinin doğrudan sisteme bağlanabilmesi test altyapısını kolaylaştırabilir.

Harmonik Analiz

Robot kontrolörünün şebeke üzerindeki etkisinin değerlendirilmesini sağlar.

Veri Kaydı

Uzun üretim çevrimlerinin analizinde dahili hafıza veya bilgisayar kaydı önemlidir.

Senkronizasyon

Çok sayıda kanal veya cihaz kullanıldığında bütün ölçümlerin ortak zaman tabanında olması gerekir.

Sonuç

Endüstriyel robotların enerji tüketimini doğru değerlendirmek için yalnızca etiket gücüne veya anlık amper değerine bakmak yeterli değildir.

Robotun gerçek çalışma çevrimi boyunca:

  • aktif güç,
  • enerji,
  • servo motor yükleri,
  • tork,
  • devir,
  • rejeneratif güç,
  • harmonikler

gibi parametrelerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle çok eksenli robotlarda senkron çok kanallı ölçüm, hangi hareketin veya servo ekseninin enerji tüketiminde daha büyük paya sahip olduğunu ortaya çıkarabilir.

Bu veriler kullanılarak robot hareket programları optimize edilebilir, çevrim başına enerji tüketimi azaltılabilir ve benzer robotlar arasında performans karşılaştırması yapılabilir.

Uzun dönem güç profillerinin kaydedilmesi ise yalnızca enerji verimliliği açısından değil, aynı hareket için giderek artan güç tüketiminin fark edilmesi sayesinde kestirimci bakım çalışmalarına da ek veri sağlayabilir.

Kısacası endüstriyel robotlarda doğru güç analizi, daha az enerji tüketen bir üretim hattı oluşturmanın yanı sıra motor, sürücü ve mekanik sistem davranışını daha iyi anlamanın da önemli yollarından biridir.